Warzywa mogą leczyć


Burak czerwony

(Beta vulgaris L.)


burak_lisciowyZnany w Polsce od wieków. Oprócz kapusty i marchwi jest najczęściej stosowany w kuchni. W krajach śródziemnomorskich zaczęto spożywać korzenie buraka dzikiego już 800 lat p.n.e. W Babilonii stosowano liście buraków jako ziele lecznicze. Z czasem wychodowano podgatunki: burak korzeniowy i burak liściowy, czyli boćwina. Z korzeniowego powstały trzy najważniejsze odmiany: sławny od czasów Napoleona, cukrowy, który zaczął rywalizować z trzciną cukrową oraz pastewny i ćwikłowy czerwony.

Właściwości i wskazania lecznicze

Burak pobudza apetyt, jest odświeżający i łatwostrawny. W leczeniu naturalistycznym jest stosowany na anemię, demineralizację organizmu, nerwicę, grypę, gruźlicę, nowotwory, przeciw zapaleniu nerwów i wątroby. Utarty burak gotowany z utartym chrzanem z dodatkiem kminku, czyli ćwikła poprawia pracę wątroby, odkwasza, ułatwia trawienie różnych mięs. Burak zawiera środki hormonalne i stymulatory biogenne podobne do estrogenów. Jest zasadotwórczy. Działanie odkwaszające buraka na organizm jest niezależne od tego, w jakiej spożywamy go formie. Nawet na słodko zachowuje te właściwości. Ma duża wartość biologiczną ze względu na zawartość biopierwiastków promieniotwórczych (rubid i cynk).

SPOSÓB UŻYCIA

Buraki spożywa się gotowane, ale najlepiej jeść je na surowo, utarte i jako dodatek do surówek, np. z jabłkami. Leczniczo działa barszcz kiszony z dodatkiem soku cytrynowego. Boćwina, czyli burak liściowy nie tworzy korzenia spichrzowego. W dawnej Polsce była bardzo ceniona. Boćwinę gotujemy w dużej ilości wody, którą odlewamy, aby pozbyć się kwasu szczawiowego. W celu uzupełnienia ubytku wapnia zaleca się dodać kawałek sera lub szklankę mleka.


CEBULA

(Allium cepa L.)


cebulaCebula ze względu na właściwości lecznicze jest ceniona od czasów starożytnych. Znane są jej zalety wzmacniające i dezynfekujące, a także geriatryczne. Tam, gdzie jada się dużo cebuli, np. w Gruzji i Bułgarii – ludzie słyną z długowieczności. Przemysł farmaceutyczny wielu krajów stosuje cebulę do produkcji preparatów bakteriobójczych i przeciwszkorbutowych.

WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE

Cebula stosowana wewnętrznie jest środkiem antyinfekcyjnym, przeciwreumatycznym, antyseptycznym, przeciwsklerotycznym, przeciwszkorbutowym i przeciwzakrzepowym, leczy skórę i jej owłosienie, wzmacnia i upiększa paznokcie, leczy gruźlicę węzłów chłonnych, jest środkiem lekko nasennym, obniża poziom cukru we krwi, osłabia napięcie jelit, pobudza popęd płciowy, wzmaga czynności nerek, jelit, wątroby, układu nerwowego, jest środkiem moczopędnym, rozpuszcza i eliminuje mocznik i chlorki, działa przeciwczerwiowo, wykrztuśnie i wydzielniczo, ułatwia trawienie produktów mącznych, utrzymuje w równowadze pracę gruczołów wydzielania wewnętrznego. Daje dobre skutki w leczeniu następujących chorób i dolegliwości: angina, astma, awitaminoza, biegunka, cukrzyca, dolegliwości w oddychaniu, grypa, infekcje moczopłciowe, katar, kamica żółciowa, krzywica, nadfermentacja jelitowa, nadmiar chlorków we krwi, niedomogi prostaty, niemoc płciowa, nieżyt nosa i pogrypowy, obecność mocznika, ogólne osłabienie fizyczne i umysłowe, obrzęki, otyłość, pasożyty jelitowe, przeziębienie, przerost układu chłonnego (stan limfatyczny), puchlina brzuszna i wodna, skąpomocz, stwardnienie tętnic, wadliwa przemiana materii, zakłócenia wzrostu włosów, zapalenie krtani, opłucnej, osierdzia, oskrzeli i węzłów chłonnych, skrzepy (leczy zwężenia naczyń krwionośnych, hamuje krzepnięcie krwi rozpuszczając włóknik, czyli fibrynę, tj. nierozpuszczalne białko będące podstawą skrzepów). Stosowana zewnętrznie leczy brodawki, brzęczenie w uszach, czyraki, głuchotę, migrenę, nerwoból zębowy, odmroziny, oparzenia, zapalenia opon mózgowych, wzmacnia porost włosów, leczy rany, ropień, wrzody, zastrzał, ukąszenia osy, uśmierza ból, odstrasza komary.


CHRZAN

(Armoracia lapathifolia (Gilib))


chrzan Stosowany już w starożytności np. w Egipcie. W Polsce występuje w stanie dzikim i jako roślina ogrodowa. Jada się głównie korzenie: surowe, utarte, suszone i konserwowane, a liści używa się jako przypraw do solonych i konserwowanych warzyw. Olejki eteryczne zawarte w chrzanie działają jak antybiotyk. Ma właściwości roślin promieniujących. Chrzan dziki jest za ostry w smaku. W zastosowaniach kuchennych lepszy jest chrzan z upraw ogrodowych, natomiast w lecznictwie ze stanu naturalnego. Chrzan gotowany ma niewielką wartość odżywczą, a trawiennej i leczniczej prawie żadnej. Najsmaczniejszy jest chrzan jednoroczny, biały w przekroju. Chrzan zawiera 4-5 razy więcej witaminy C niż cytryny i pomarańcze. We Francji miesza się tarty chrzan ze słodką śmietaną z dodatkiem octu jabłkowego i łyżki cukru (ćwikła). Można też dodać łyżkę dżemu ze śliwek. Otrzymamy przyprawę do mięsa o bardzo dobrym działaniu trawiennym i odkwaszającym.

WSKAZANIA I WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE

Na użytek wewnętrzny
Anemia, artretyzm (miejsce zaatakowane artretyzmem okładać na kilka minut do pół godziny warstwą świeżo utartego chrzanu, przyłożyć ceratkę Okład trzymać aż pojawi się silne zaczerwienienie, ale nie bąble. Okład powtórzyć gdy zniknie zaczerwienienie. Jednocześnie poprawić pracę nerek stosując czarnuszkę, skrzyp, seler, kalafior, pietruszkę, itp.). Stosowanie chrzanu jest wskazane przy astmie, atonii w trawieniu (nieżyty z niedoborem kwasu solnego), braku apetytu, wskazaniem jest bronchit chroniczny (zapalenie oskrzeli), gościec, gruźlica, niedobory witaminy C i alkaliów, paraliż, przerost układu chłonnego, stan limfatyczny, puchlina wodna, reumatyzm, skrofuloza, upławy białe, schorzenia wątrobowe, stany zapalne nerek, kamica nerkowa, stany zapalne korzonków nerwowych. Stosowanie chrzanu powinno być ostrożnie dawkowane przy zapaleniach przewodu pokarmowego, wątroby i nerek. Należy też pamiętać o niezgodności chrzanu z węglanami pierwiastków alkalicznych, z chlorkiem rtęci, z naparem z kory chinowej.

Na użytek zewnętrzny
Bóle mięśniowe w plecach i w pasie, przeziębienia, rany ropiejące, wrzody, zapalenie korzonków nerwowych, zapalenie uszu, piegi.


CZOSNEK

(Allium sativum L.)


czosnek Czosnek pospolity zajmuje czołowe miejsce wśród jarzyn i warzyw mogących się przyczynić do utrzymania dobrego zdrowia. Spożywano go już w Babilonii 4500 lat przed naszą erą, w Egipcie zaś strzegł budowniczych piramid przed chorobami, W byłym ZSRR ekstrakty z czosnku są stosowane jako antybiotyki.
Występująca w czosnku allistatyna niszczy gronkowce. Czosnek zawiera związki hormonalne i antybiotyczne. Po destylacji rozdrobnionego czosnku z parą wodną otrzymuje się lotne olejki etyryczne. W swoim działaniu zbliżony jest do preparatów z kitu pszczelego. W czasie II wojny światowej w przyfrontowych szpitalach radzieckich pod rany zakładano płaskie pudełeczka, wymiarem większe od rany, napełnione utartym czosnkiem i cebulą. Masa ta nie dotykała ran. W oparach czosnku i cebuli rany goiły się szybko, nawet u takich chorych, u których dotychczas wszystko goiło się źle. Nieprzyjemny zapach czosnku usuwa zielona natka pietruszki, jabłko, bób surowy, ziarna palonej kawy.

WSKAZANIA LECZNICZE

Na użytek wewnętrzny
Artretyzm, astenia, ogólne osłabienie, astma, atonia układu trawiennego, biegunka, dyzenteria (czerwonka), bóle brzucha, brak apetytu, gościec stawowy, hemoroidy, kamienie nerkowe, koklusz, krztusiec, kurcze naczyniowe, nadciśnienie tętnicze krwi, niektóre częstoskurcze serca, nadmierne ukrwienie naczyń krwionośnych, niedostateczne wydzielanie soków trawiennych, obrzęk nóg, odbijanie, odtruwanie wątroby, pasożyty jelitowe, piasek moczowy, profilaktyka chorób zakaźnych, puchlina wodna, reumatyzm, ropień płuc, rzeżączka, skurcze jelitowe, skąpomocz, stwardnienie naczyń tętniczych, miażdżyca, trawienie utrudnione, wzdęcia, wiatry, bębnica, zaburzenia równowagi w pracy gruczołów wydzielania wewnętrznego, zakażenia gardła i krtani, zakażenia dróg oddechowych, zapobieganie nowotworom przez działanie przeciwgnilne w jelitach, zapalenie płuc, oskrzeli, zakłócenia krążenia krwi z powodu nadmiernej krzepliwości, zakłócenia czynności żółciotwórczych, zakłócenie czynności ukrwienia naczyń mózgowych, zmęczenie serca, zgorzel, zakaźne pochodzenie nieżytów żołądka i jelit, żylaki, zaburzenia pracy płuc, rozedma, ropień płuc.

Na użytek zewnętrzny
Ból ucha, brodawki, modzele, twardziny, głuchota, guzy nowotworowe, grzybica woszczynowa, odciski, przetoki, rany źle gojące się, rany zakażone, ropień zimny (na tle gruźlicy stawowej lub kości), ropień skórny, reumatyczne bóle, świerzb, torbiele, cysty, ukąszenia owadów, wrzody.

Przeciwwskazania: ostry nieżyt żołądka i jelit, niedociśnienie tętnicze, okres karmienia osesków. Nie jest wskazany dla nerkowców. Nie trzeba jadać za dużo czosnku, gdyż jest ciężko strawny i drażni błony śluzowe przewodu pokarmowego.


KAPUSTA

(Brassika oleracea)


kapusta Kapusta biała, włoska i czerwona ma zastosowanie na użytek zewnętrzny i wewnętrzny, a lecznicze właściwości mają świeże liście, a także kapusta gotowana, duszona i kiszona oraz surówka i świeży sok.

Szczególne właściwości mają świeże liście. Stosowane zewnętrznie leczą następujące choroby i dolegliwości: opłucną-płucną (katar, zapalenie oskrzeli), żołądkowo-jelitowe, wątrobowe, pęcherzowe, egzemę, opryszczki, trądzik, łupież, gangreny i martwice, guzy i nowotwory, hemoroidy, różne infekcje (ropienie, ropowica, czyraki, zastrzał), nerwobóle reumatyczne (nerwoból lędźwiowy, czyli postrzał, rwa kulszowa), nerwobóle zębowe nerwu twarzowego, dnawy, kolkę nerkową, oparzenia, pęknięcia i odmroziny, z pęcherzami, półpasiec i gorączki napadowe, przerost węzłów chłonnych, wykwity skórne w kile, ropień zimny, gruźlicę stawową i kostną, stłuczenia, siniaki, silne bóle głowy, migreny, ukąszenia, zapalenia opłucnej, astma, zapalenie naczyń chłonnych, włośniczek, dolegliwości naczyniowe, żylaki, chorobowy obrzęk migdałków podniebiennych.


MARCHEW SIEWNA

(Daucus carota L.)


marchew Marchew, której ojczysną jest rejon śródziemnomorski, znajduje się na czele roślin baldaszkowych. W Polsce jest uprawiana w kilku odmianach o różnym kształcie i barwie korzenia. Należy do jarzyn o najwyższych właściwościach leczniczych. Jako roślina astralna kumuluje energię światła słonecznego i promieni kosmicznych, co sprawia, że korzeń odznacza się dużą siłą witalną. Zachodzące w marchwi procesy przemiany kwantów energii świetlnej, krzemu i innych substancji działają stymulująco, szczególnie u dzieci, na ośrodkowy układ nerwowy i mają korzystny wpływ na przemianę materii (tworzenie tkanki kostnej, pobudzanie wzrostu).
Jako surowiec leczniczy stosuje się rdzeń (miękisz) korzenia, sok nasiona i liście. Nasiona marchwi zawierają do 12% tłuszczu, do 1,5% olejku eterycznego; kwiaty – antycyjany i flawonoidy; ziele – karotenoidy i wit. B2 (ryboflamina). Wyciąg z nasion działa spazmolitycznie i rozszerza naczynia wieńcowe. Marchew stosuje się w celach profilaktycznych i leczniczych przy hipowitaminozie. Powiększona liczba czerwonych krwinek i hemoglobiny odnawia komórki naskórka, pobudza czynności wątroby, pozwala uzyskać zdrową i ładną skórę, działa uspokajająco. Marchew należy do roślin najbogatszych w karoten, choć możliwości jego wykorzystania przez organizm są mniejsze aniżeli w przypadku innych warzyw, zwłaszcza liściastych (np. szpinaku).

WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE

Korzeń: działa wzmacniająco, ma właściwości remineralizujące, przeciwanemiczne, działa przeciwcukrzycowo, pobudza naturalne siły obronne, jest czynnikiem wzrostu, reguluje czynności jelit i działa przeciwbiegunkowo, przeczyszczająco, przeciwgnilnie, gojąco na jelita i przewód pokarmowy, oczyszcza krew, rozpuszcza żółć, sprzyja wydzielaniu mleka u karmiących matek, goi rany, działa wykrztuśnie, moczopędnie, usuwa robaki, uwalnia z głębi skóry zrakowaciałe komórki i tkanki. Nasiona: działają rozkurczowo.

WSKAZANIA LECZNICZE

Na użytek wewnętrzny
Astenia (osłabienie ogólne), anemia, biegunka u dzieci, blednica, zaburzenia przemiany materii (trawienne), dermatozy, białaczka, demineralizacja, dolegliwości płucne (gruźlica, bronchit chroniczny, astma), artretyzm, reumatyzm, hemoroidy, infekcje jelit, krzywica, krwawienia żołądkowo-jelitowe, łuszczyca, niedomogi wątrobowo-żółciowe, niedobór mleka u karmiących matek, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, obniżona ostrość widzenia, miażdżyca, pasożyty jelitowe, pęcherzyca. Profilaktycznie: choroby zakaźne i zwyrodnieniowe, a także zmarszczki, skrofuloza, wrzód żołądka i dwunastnicy, stany nerwicowe, zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy, oczyszczanie krwi zatrutej toksynami, regulacja krwawienia miesięcznego, zaparcia, żółtaczka, stwardnienie rozsiane, cukrzyca.

Na użytek zewnętrzny
Rany, wrzody, oparzenia, czyraki, egzemy, łupież, liszajec twarzy, odmroziny, pęknięcia skóry, ropień, nowotwór piersi (leczenie pomocnicze), nabłoniak, nowotwór nabłonkowy, trądzik twarzy.


PIETRUSZKA ZWYCZAJNA

(Petroselinum sativum Hoffm.)


pietruszkaJest rośliną o ogromnych wartościach leczniczych, podobnie jak czosnek, cebula, kapusta, marchew, por, mniszek. Do celów leczniczych wykorzystuje się korzeń, liście, owoce i nasiona. Natka pietruszki jest bardzo cennym produktem spożywczym i leczniczym. Ma 4 razy więcej witaminy C niż pomarańcze i kapusta, a 2 razy więcej niż mniszek. 20 g natki dostarcza 48 mg witaminy C na dzienne zapotrzebowanie organizmu 75 mg. Nać daje 4 razy więcej prowitaminy A (12 mg), niż potrzeba (3 do 4 mg). Zawiera chlorofil, aminokwasy, sporo olejków eterycznych. Nasiona zawierają znacznie więcej olejku eterycznego i flawonoidów niż korzenie i dlatego działają silniej moczopędnie i przeciwszkorbutowo.

WSKAZANIA LECZNICZE

Na użytek wewnętrzny
Anemia, astenia, atonia pęcherzyka żółciowego, brak łaknienia, dolegliwości wątrobowe, stany nowotworowe, gorączka przerywana, gościec, kamienie moczowe, miesiączkowanie bolesne, niestrawność, pasożyty jelitowe, reumatyzm, skąpomocz, stany nerwowości, wady krwi, wzdęcia zakażenia.

Na użytek zewnętrzny
Kontuzje, nerwobóle, piegi, rany, ukąszenia owadów, upławy, zapalenie oka, zastój mleka w sutku.


POR

(Allium porrum)


porPor jest jarzyną towarzyszącą człowiekowi od tysięcy lat. Znany w Polsce od kilku wieków, podobnie jak czosnek i cebula, z właściwości leczniczych i odżywczych. Jest lekko strawny. Można go jeść na surowo, po ugotowaniu i duszeniu. 100 g porów dostarcza około 30 kalorii, więc nie tuczy. Por jest zasadotwórczy. Zastępuje kurację wodami mineralnymi. Zaleca się go jako odtrutkę po zatruciach np. grzybami, nieświeżym pokarmem, ołowiem ze spalin samochodowych lub parą ołowiu w drukarniach. Sok ze świeżych porów jest dobrym środkiem leczącym wszelki formy kamicy moczowej i nieżyty dróg moczowych, podnosi potencję seksualną mężczyzny i jest zaliczany do afrodyzjaków. Syrop z porów działa korzystnie na koklusz dzieci. Działanie: wzmacnia nerwy, jest antyseptyczny, łatwo strawny, budulcowy, moczopędny, oczyszczający krew.

WSKAZANIA LECZNICZE

Na użytek wewnętrzny
Anemia, arterioskleroza, artretyzm, gościec (reumatyzm), azotemia (zatrucie amoniakiem), dolegliwości dróg moczowych, kamica moczowa, gruźlica, niestrawności, niewydolność nerek, otyłość, zaparcie.
Na użytek zewnętrzny
Czyraki, hemoroidy, nagniotki, odciski, ropnie, rany, krwawienie z nosa, pielęgnacja twarzy, wrzody, ukąszenia owadów, zastój moczu.


SAŁATA

(Lactuca sativa L.)


salataGatunek ten liczy ponad 200 odmian botanicznych. Do najbardziej popularnych należą: sałata głowiasta, pospolicie uprawiana. Liście są jadane na surowo; sałata szparagowa, uprawiana w Polsce na małą skalę. Jadane są zgrubiałe łodygi; sałata kędzierzawa. Młode liście używane są na sałatę. Surowiec leczniczy: liście, łodyga, nasiona. Surowiec zawiera lactucarium – sok o działaniu podobnym do opium, ale o wiele słabszym.

WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE

Sałata odświeża i oczyszcza organizm, pobudza gruczoły trawienne do aktywniejszego działania, ma właściwości mineralizujące, przeciwbólowe, znieczulające i uspakajające, działa nasennie, przeciwkaszlowo, obniża poziom cukru we krwi. Zaleca się przy nerwicy objawiającej się okresami lęków i natręctw, przy kołataniu serca, skurczach trzewnych, bólach żołądka, nasieniotoku, pobudliwości płciowej, bezsenności, w zapaleniu oskrzeli, kaszlu nerwowym, astmie cukrzycy, zapaleniu nerek, bolesnym miesiączkowaniu, żółtaczce, zapaleniu wątrobowym, zaparciach oraz jako środek przeciwszkorbutowy i moczopędny


SZPINAK

(Spinacia oleracea L.)


szpinak Uprawiany na całym świecie. Liście młodego szpinaku są wartościową jarzyną wielowitaminową. Zawiera m.in. karoten, tj. prowitamnę A (25-50 g w szpinaku zaspokaja dzienne zapotrzebowanie organizmu na prowitaminę A), witaminę K (przeciwkrwotoczna, nie rozpuszcza się w tłuszczach),cholinę, która zapobiega i likwiduje otłuszczenie wątroby i reguluje odkładanie się tłuszczu w całym organizmie. Szpinak jest zasadotwórczy, bogaty w chlorofil, działa silnie krwiotwórczo. Zawiera liczne biopierwiastki, m.in. łatwo przyswajalne żelazo. Mrożony i w puszkach traci wiele ze swych właściwości.

WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE

Działa przeciwanemicznie, przeciwszkorbutowo, dezynfekująco (fitoncydy), krwiotwórczo, odmładzające, remineralizująco, wzmacnia pracę serca, aktywuje wydzielania soku trzustkowego, oczyszcza przewód trawienny.

WSKAZANIA LECZNICZE

Na użytek wewnętrzny
Anemia, astenia fizyczna i nerwowa, krzywica, szkorbut, łuszczyca, pęcherzyca, nowotwory, wyrzuty skórne, rekonwalesencja, starzenie się, stwardnienie rozsiane.

Na użytek zewnętrzny
Oparzenia, liszaje, rany, wyrzuty skórne, łuszczyca, pęcherzyce.


ZIEMNIAK

(Solanum teberosum L.)


ziemniaki Ziemniak został przywieziony do Europy z Peru przez Hiszpanów około 1530 r. W Polsce pojawił się za Jana Sobieskiego, a rozpowszechnił w czasach saskich. Ziemniaki należą do najważniejszych roślin uprawnych.

WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE

Ziemniak jest zdrowym produktem spożywczym, łatwo strawnym, zwłaszcza pieczony lub gotowany w mundurkach. Dostarcza dużo energii (100g skrobi daje 360 kal.). Mogą go spożywać diabetycy i otyli, jest powlekający. Sprzyja pracy jelit. Jest przeciwrzodowy. Ma właściwości gojące. Działa zmiękczająco. Uspokaja śluzówkę przewodu pokarmowego. Działa przeciwskurczowo i moczopędnie (ze względu na dużą zawartość potasu). Pary ulatniające się podczas gotowania działają korzystnie na drogi oddechowe. Wzmacnia naczynia włosowate.
Działa korzystnie na nerki, rozpuszczając kamienie. Wywar z obierzyn kartofli rozpuszcza wszelkie złogi w nerkach. Poprawia stan ogólny chorych, cierpiących na odbijanie, zgagi, mdłości, wymioty. Działa korzystnie na serce ze względu na zawartość rutyny. Ma właściwości przeciwszkorbutowe, zawiera dużo witaminy C. Mączka ziemniaczana jest najczęstszym dodatkiem do różnych pigułek i tabletek. Jest również dobrym pudrem na poparzenia słoneczne. Dodana do kąpieli leczy świąd, wysypki suche i mokre. Odwar z ziemniaków może być stosowany do leczniczych lewatyw odżywczych, np. z dodatkiem mleka w proszku, mielonego siemienia lnianego. Słynny dr Kneipp zalecał stosowanie papki z ziemniaków ugotowanych w mundurkach, ręcznie zmiażdżonych, umieszczonych w woreczku z płótna jako okładów, np. do uśmierzania bólów, przy opuchliznach, odwodnieniach, zwichnięciach zapaleniach, zapaleniu stawów, czyrakach, zapaleniach skórnych.